Home » 2022 » Zaufanie do robotów społecznych w służbie zdrowia i edukacji

Zaufanie do robotów społecznych w służbie zdrowia i edukacji

Spread the love

W codziennym życiu współczesnego społeczeństwa coraz częściej pojawiają się roboty społeczne. Szkoły, szpitale oraz domy opieki społecznej to niektóre z placówek publicznych, w jakich można wejść w interakcję z jednym lub nawet z kilkoma robotami. W obliczu zwiększającej się ilości takich interakcji, coraz ważniejszym staje się pytanie o to, jakie czynniki wpływają na to, że ufamy robotowi, który nas obsługuje. Niniejszy wpis zawiera przegląd zastosowań robotów społecznych w systemie edukacji oraz opiece medycznej, z szczególnym zwróceniem uwagi na przykłady z Polski. Ponadto, w drugiej części wpisu można znaleźć odpowiedź na pytanie, jaka teoria kryje się za udaną interakcją z robotem społecznym.

 

Roboty społeczne, czyli maszyny posiadające sztuczną inteligencję społeczną (ang. Artificially Socially Intelligent Machines) to posiadające fizyczne ciało, autonomiczne maszyny, których celem jest wchodzenie w interakcję z ludźmi przy jednoczesnym zachowaniu ustanowionych zasad współżycia społecznego. Aktualnie, roboty społeczne spełniają zazwyczaj jedną z trzech funkcji:

  • informacyjną, polegającą na dostarczaniu informacji agentom ludzkim, na przykład robot Pepper dostarczający informacje gościom hotelowym w hotelach w Japonii,
  • edukacyjną, polegającą na nauczaniu agentów ludzkich, na przykład robot Miro-E uczący programowania dziecci w szkołach,
  • opiekuńczą, polegającą na udzielaniu pomocy oraz otaczaniu opieką agentów ludzkich, na przykład robot Paro, który dotrzymuje towarzystwa osobom starszym, znajdującym się w domach opieki społecznej.

Dziedziną nauki zajmującą się badaniem zjawisk zachodzących między ludźmi a robotami to Interakcja Człowiek-Robot (ang. Human-Robot Interaction). Zależnie od tego do czego ma służyć robot tworzy się jego wygląd, sposób mówienie, zachowanie i cechy, które mają wywoływać konkretne uczucia u człowieka.

Roboty społeczne w służbie zdrowia

Gdy słowo „robot” pojawia się w kontekście opieki zdrowotnej, szczególną uwagę zwracają roboty medyczne wspomagające pracę chirurgów, takie jak robot Da Vinci. Jednak coraz częściej w szpitalach można spotkać roboty społeczne, których przeznaczeniem nie jest przebywanie w czterech ścianach sali operacyjnej, a wchodzenie w interakcję społeczną z pacjentami oraz personelem medycznym i pełnienie funkcji technologii asystujących (ang. assistive technologies).

Szczególny wzrost zainteresowania naukowców robotami społecznych w służbie zdrowia datuje się na rok 2011, kiedy to liczba publikacji w tym temacie zaczęła znacząco wzrastać. Jednak za przełom w praktycznym wdrażaniu w rzeczywistość szpitalną rozwiązań z zakresu robotyki społecznej uznaje się okres pandemii COVID-19, kiedy to szczególnie ważne stało się ograniczenie interakcji społecznych oraz automatyzacja zadań. W czasie pandemii roboty kontrolowały przestrzeganie kwarantanny, dostarczały leki, przenosiły próbki do badań, dokonywały pomiarów temperatury, pomagały przy rejestracji pacjentów w szpitalach, wspomagały szpitalną logistykę, sterylizowały pomieszczenia oraz poprzez dotrzymywanie towarzystwa pacjentom niwelowały negatywne dla zdrowia psychicznego skutki kwarantanny.

Obecnie roboty społeczne w opiece zdrowotnej są stosowane głównie w szpitalach oraz domach opieki społecznej, jednak zdarzają się również przypadki, w których roboty są wypożyczane pacjentom do domu. W placówkach publicznych oraz prywatnych roboty wchodzą w kontakt z wieloma pacjentami i pracownikami placówki, a ich praca polega głównie na wsparciu pracy personelu medycznego lub nawet zastąpieniu go. W warunkach domowych roboty społeczne pełnią rolę asystentów oraz towarzyszy (ang. Social Assistive Robot and Companion, SAR), które z jednej strony wspomagają pacjenta w wykonywaniu codziennych czynności oraz monitorują jego stan zdrowia, a z drugiej dotrzymują mu towarzystwa.

Zadania jakie wykonują roboty społeczne w opiece zdrowia to:

  • przeprowadzanie prostych testów diagnostycznych (pomiar temperatury, analiza moczu, analiza wyników kwestionariusza wypełnionego przez pacjenta);
  • przeprowadzanie automatycznej diagnozy (ang. automatic diagnose), czyli diagnoza wydawana w oparciu o obserwację zachowania pacjenta, bez analizy jego stanu mentalnego. Automatyczna diagnoza wykonywana przez roboty społeczne znajduje zastosowanie szczególnie u dzieci z spektrum autyzmu. Podczas takiej diagnozy robot rejestruje zachowania, takie jak sposób układanie puzzli lub sposób szukania piłek schowanych w różnych częściach pomieszczenia i na ich podstawie diagnozuje dziecko;
  • wykonywanie prac administracyjnych (rejestracja pacjentów, gromadzenie i składowanie w bazach danych informacji na temat terapii oraz leczenia pacjenta, katalogowanie informacji pochodzących z wywiadu z pacjentem);
  • dostarczanie informacji pacjentom (wskazywanie drogi, podawanie numerów kontaktowych, instruowanie, jak przyjmować dany lek, prezentowanie filmów instruktarzowych, przekazywanie informacji prozdrowotnych);
  • pośredniczenie w komunikacji pacjent-lekarz (pobieranie próbek moczu oraz kału, pośredniczenie w wideokonferencjach pomiędzy pacjentem a lekarzem, pośredniczenie w komunikacji między lekarzem znajdującym się w szpitalu, a pacjentem przebywającym w domu);
  • monitorowanie, kontrolowanie oraz ewaluacja procesu leczenia, terapii lub rehabilitacji (monitorowanie oraz korekta wykonywanych ćwiczeń fizycznych (rehabilitacja), wykonywanie ćwiczeń razem z pacjentem, kontrola przyjmowania leków, monitorowanie stanu pacjenta, przypominanie pacjentom by przyjęli leki);
  • udzielanie pomocy pacjentom z ograniczeniami fizycznymi (pomoc w chodzeniu, poruszaniu się, obsługa osób sparaliżowanych, rehabilitacja);
  • udzielanie pomocy psychologicznej pacjentom oraz dotrzymywanie towarzystwa (gry pamięciowe, rozmowa z pacjentem, prezentacja filmu).

Dwoma grupami społecznymi, które najczęściej korzystają z robotów społecznych w kontekście opieki zdrowotnej są dzieci oraz osoby starsze. Wśród dzieci, w kontakt z robotem najczęściej wchodzą dzieci przewlekle, np. onkologicznie, chore, które miesiącami przebywają na szpitalnych oddziałach. Roboty dotrzymując takim dzieciom towarzystwa, redukują stres, pomagają w radzeniu sobie z bólem oraz izolacją, przyczyniają się do poprawy relacji społecznych oraz emocjonalnych dziecka, zwiększają otwartość dzieci oraz poprawiają ich nastrój. Wśród osób starszych, z robotami najczęściej obcują osoby cierpiące na demencję, osoby przebywające na kwarantannie oraz osoby niemogące samodzielnie żyć. W tych przypadkach roboty społeczne dostarczają osobom starszym wsparcia emocjonalnego, obniżają poczucie wykluczenia społecznego, zwiększają komfort życia oraz dostarczają nowego sposobu spędzania czasu wolnego.

Roboty Paro, Ari, Aibo oraz iCat.

Roboty społeczne wykorzystywane przez osoby starsze. Paro (górny, lewy obrazek, źródło: http://www.parorobots.com/photogallery.asp), Ari (górny, prawy obrazek, źródło: https://pal-robotics.com/es/robots/ari/), Aibo (dolny, lewy obrazek, źródło: https://us.aibo.com), iCat (dolny, prawy obrazek, źródło: https://ercim-news.ercim.eu/en67/special-theme-embedded-intelligence/icat-a-friendly-robot-that-helps-children-and-grown-ups).

Przykładami robotów społecznych najczęściej wykorzystywanych przez osoby starsze są PARO, ARI, AIBO oraz iCat. Natomiast dzieci najczęściej korzystają z robotów edukacyjnych takich jak ARASH czy PLEO, social robot teddy bear. Innymi robotami często stosowanymi w opiece zdrowotnej są Miro, Nadine oraz Moxie.

Roboty Arash oraz Pleo.

Roboty społeczne wykorzystywane przez dzieci: Arash (po lewej, źródło: doi: 10.1177/0954411918777520), Pleo (po prawej, źródło: https://robots.ieee.org/robots/pleo/?gallery=photo1).

Mimo że Głównym przeznaczeniem robotów społecznych stosowanych w szpitalach jest interakcja międzyludzka oparta o dbanie o pacjentów, a nie wykonywanie mechanicznych zadań, należy również zwrócić uwagę na fakt, że, jako że roboty pozwalają na automatyzację monotonnych czynności, mogą one pozwolić na odciążenie personelu medycznego, co może w przyszłości przyczynić się do rozwiązania problemu niedoboru wyspecjalizowanego personelu medycznego.

Roboty społeczne w polskich szpitalach

W pierwszym kwartale 2022 roku w zespole Szpitali Miejskich w Chorzowie (województwo Śląskie) na oddziale ortopedii i traumatologii narządu ruchu dla dzieci pojawił się BellaBot – robot społeczny stworzony przez firmę ProCobot (rys. X), który swoją budową przypomina kota, przez co jest nazywany robokotem. Głównym zadaniem robokota jest pomaganie dzieciom w stresującej sytuacji, jaką jest znalezienie się w szpitalu poprzez rozmawianie z nimi, nakłanianie do głaskania oraz wydawanie dźwięków aprobaty takich jak miauczenie lub „kocham Cię” w odpowiedzi na dotyk. Robot posiada również funkcję „urodziny”, która polega na zidentyfikowaniu solenizanta, zbliżeniu się do niego i odśpiewaniu „Sto lat”. Do innych zadań robota należą roznoszenie leków oraz posiłków, odprowadzanie pacjentów na zabiegi, informowanie o obchodzie oraz przypominanie o zakładaniu maseczek. Obecnie szpital posiada tylko jednego robota, który jest w fazie testowej. Firma ProCobot przekazała robota za darmo i czeka na informacje zwrotne z szpitala, które pozwolą na takie zmodyfikowanie robota, by spełniał potrzeby pacjentów, rodzin pacjentów oraz personelu szpitala.

Robot robokot.

Robokot (źródło: https://www.se.pl/slask/chorzow-kot-robot-pracuje-w-szpitalu-nie-uwierzysz-co-on-potrafi-aa-gjLV-x6A7-RCMw.html).

W szpitalu MSWiA w Białymstoku testowany jest Bobot 2.0 – robot społeczny skonstruowany przez pracowników oraz absolwentów Politechniki Białostockiej związanych z międzywydziałowym kołem naukowym Grupa Technologii Mobilnych. Robot powstał w ramach projektu „PROTECT MED.”, którego celem jest stworzenie innowacyjnych technologii, które wesprą pracę personelu medycznego w czasie pandemii, takich jak aplikacje do bezobsługowej rejestracji w szpitalu (MedTAB), czy robot dezynfekujący powierzchnie oraz powietrze (RobUV). Bobot 2.0 jest robotem mobilnym, który komunikuje się z ludźmi poprzez ludzkie emotikony wyświetlane na ekranie oraz syntetyzator mowy. Głównym przeznaczeniem Bobota 2.0 ma być komunikacja z osobami zakaźnie chorymi, na które została nałożona kwarantanna. Robot umożliwia personelowi szpitala na przeprowadzenie wywiadu z pacjentem, wyświetlenie filmu, przekazanie informacji prozdrowotnych oraz przeprowadzenie prostych badań diagnostycznych, takich jak pomiar pulsu czy wykonanie zdjęcia termograficznego. Ostatecznie robot ma zostać wyposażony w narzędzia pozwalające na połączenie audio-wideo pacjenta z lekarzem oraz połączony z siecią szpitalną, co powoli mu na znaczne zwiększenie możliwości poruszania się po całej placówce.

Robot Bobot.

BOBOT (źródło: https://www.niebywalesuwalki.pl/2022/04/z-regionu-robot-bedzie-wspieral-pacjentow-i-personel-medyczny-w-szpitalu/).

W 2021 roku w Centrum Pediatrii im. Jana Pawła II w Sosnowcu (województwo Śląskie) pojawiły się 6 robotów humanoidalnych, po dwa z każdego rodzaju: Nao, Pepper oraz Sanbot. Roboty do funkcjonowania w szpitalu przystosowała firma Weegree. Pepper sprawdza się jako robot recepcyjny – obsługuje pacjentów podczas rejestracji oraz pełni rolę nawigatora po placówce. Pepper wykonuje takie zadania, jak pomiar temperatury pacjenta czy udzielenie informacji o usługach oferowanych przez szpital, trasie jaką należy pokonać, by dotrzeć do miejsca docelowego w szpitalu, godzinach przyjęć lekarzy czy numerach kontaktowych. Sanboty są mobilnymi robotami inspekcyjnymi, które sprawdzają się jako asystenci pacjentów i personelu medycznego. Sanboty udzielają podstawowych e-porad, przypominają pacjentom o przyjęciu leków, intruują jak je zażywać oraz promują stosowanie się do zaleceń obowiązujących w związku z pandemią. Nao to chodzący robot edukacyjny, który dzięki wysokiemu stopniowi mobilności jest wykorzystywany przez fizjoterapeutów szpitalnych do prowadzenia rehabilitacji, podczas której ćwiczy razem z dziećmi. Dodatkowo, dzięki rozbudowanemu modułowi mowy, Nao sprawdza się podczas zajęć logopedycznych, podczas których koryguje wady wymowy dzieci.

Roboty Nao oraz Pepper.

Roboty Pepper (po prawej) oraz Nao (po lewej) (źródło: https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/slask/roboty-nao-sanbot-i-pepper-na-etacie-w-centrum-pediatrii-w-sosnwocu/fwnfp3d).

Roboty społeczne w systemie edukacji

Roboty społeczne w edukacji wraz z innymi inteligentnymi technologiami tworzą obecnie Inteligentne Otoczenie Uczące (ang. Intelligent Learning Environment, ILE), w którym funkcjonują nauczyciele oraz uczniowie. Roboty społeczne pełniące rolę Inteligentnych Systemamów Tutorujących (ang. Intelligent Tutoring Systems, ITSs) lub Wirtualnych Pedagogicznych Agentów (ang. Virtual Pedagogical Agents, VPA) wspomagają pracę nauczyciela oraz nauczają dzieci poprzez bezpośrednią interakcję społeczną z uczniami. Dzieci, które najczęściej mogą spotkać na swojej drodze edukacji robota społecznego, znajdują się w przedziale wiekowym 3 – 12 lat. Roboty są szczególnie przydatne w nauce języka rodzimego oraz języków obcych, nabywaniu umiejętności, takich jak pisanie czy czytanie oraz przekazywaniu treści nauczania zgodnych z programem nauczania. Ponadto, roboty wspomagają pracę w grupie, przyczyniają się do rozwoju zdolności rozumowania i rozwiązywania problemów oraz pomagają dzieciom w rozwoju umiejętności interpersonalnych. Inną kategorią robotów stosowanych w szkołach, a nieujętych w tym artykule, są roboty stanowiące pomoce naukowe, które znajdują zastosowanie szczególnie w obszarze edukacji skupionej na naukach matematyczno-przyrodniczych oraz techniczno-inżynieryjnych (ang. Science, Technology, Engineering, and Math education, STEM education)

Roboty społeczne w edukacji odnajdują się w pracy jako:

  • nauczyciel (tutor, asystent nauczyciela, prezenter). Robot-nauczyciel najczęściej stanowi nowe medium przekazu treści oraz bezpośrednio wspiera proces nauczania poprzez prezentację wykładów oraz tutoriali, nadzorowanie pracy dzieci, monitorowanie poprawności odpowiedzi uczniów, dostarczanie informacji zwrotnej, przekazywanie zadań dostosowanych do uczniów, oraz udzielanie podpowiedzi. Roboty-nauczyciele przyczyniają się do podniesienia poziomu koncentracji dzieci oraz zwiększenia ich motywacji. Roboty-nauczyciele mogą być stosowane w pracy z kilku- lub kilkunastoosobową grupą, ale też w pracy indywidualnej z dzieckiem, gdzie przyczyniają się do spersonalizowania procesu edukacji do wymagań dziecka.
  • rówieśnik (towarzysz w nauce, współpracownik). Roboty-rówieśnicy są stosowane w nauczaniu rówieśniczym (ang. peer learning). Takie roboty są odbierane przez dzieci jako bardziej doświadczeni koledzy, którzy mogą prowadzić dziecko w procesie nabywania nowej wiedzy i umiejętności oraz oferować wsparcie w postaci motywacji. Przyjęcie takiej roli przez robota ma na celu zmniejszenie dystansu społecznego między robotem, a dzieckiem oraz onieśmielenie dziecka.
  • nowicjusz. Robot-nowicjusz, określany również jako Towarzysz Wymagający Opieki (ang. Care-Eliciting Companion, CER) lub Towarzysz Otrzymujący Opiekę (ang. Care-Receiving Companion, CRR) odgrywa rolę kolegi dziecka, któremu należy przekazać nową wiedzę lub umiejętności. Roboty-nowicjusze celowo popełniają błędy, np. w wymowie lub pisaniu, tak by zmotywować dziecko, by pokazało robotom właściwy sposób wykonywania danej czynności. Celem takiego zachowania robota jest wystąpienie u dziecka efektu geniusza (ang. the protégé effect), w którym uczeń podejmujący wysiłek nauczenia czegoś robota, sam osiąga lepsze efekty nauczania. Tym samym, roboty-nowicjusze wspomagają ugruntowanie się nabytych oraz opanowanie nowych umiejętności i wiedzy oraz podnoszą pewność siebie dziecka.

Roboty: Nao (obrazek 1, źródło: https://www.softbankrobotics.com/emea/en/nao), android Saya (obrazek 2, źródło: doi: 10.1109/FUZZY.2011.6007430), RoboThespian (obrazek 3, źródło: https://www.engineeredarts.co.uk/gallery/#pid=40), Bioloid (obrazek 4, źródło: https://www.robotlab.com), Baxter (obrazek 5, źródło: https://pl.pinterest.com/pin/595671488192509564/), DARwIn-OP (obrazek 6, źródło: https://www.trossenrobotics.com/p/darwin-OP-Deluxe-humanoid-robot.aspx), Robosapien (obrazek 7, źródło: https://www.geeky-gadgets.com/raspberry-pi-zero-mini-pc-installed-in-robosapien-robot-28-06-2016/), IRobi (obrazek 9, źródło: https://www.scriptol.fr/robotique/robots/irobi.php), Robovie (obrazek 10, źródło: https://www.roboticstoday.com/robots/robovie-m).

Do robotów stosowanych w edukacji należą: NAO, android Saya, RoboThespian, Bioloid, BAXTER, DARwIn-OP (Darwin), NIMA-Robocop H21 version of NAO, Robosapien, TIRO, IROBI oraz Robovie.

Roboty społeczne w polskich szkołach

W polskim systemie edukacji stopniowo zaczynają pojawiać się roboty, jako nowy element szkoły, który ma zostać w niej na dłużej. Obecnie roboty w polskich placówkach edukacyjnych znajdują zastosowanie głównie jako narzędzia, przy pomocy których dzieci uczą się programowania. Znacznie rzadziej można spotkać się z sytuacją, w której dzieci mają kontakt z robotem, który przekazuje im treści jako nauczyciel lub kolega.

Robot Photon, stworzony w 2016 roku przez studentów Politechniki Białostockiej: Marcina Jokę, studenta informatyki, automatyki i robotyki, Krzysztofa Dziemiańczuka, studenta zarządzania inżynierią produkcji i informatyki, Michała Grzesia, studenta automatyki i robotyki oraz Macieja Kupczyńskiego, nauczyciela studentów, to produkt firmy Photon, założonej w 2017 przez Marcina Jokę. Od 2016 roku robot wygrał wiele konkursów i przeszedł wiele zmian projektowych, a obecnie uczy programowania ponad 300 000 uczniów w ponad 6000 instytucji na 6 różnych kontynentach. Robot jest przeznaczony dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym (5 – 12 lat). Młodsze dzieci, rysując palcem po ekranie, sterują Photonem, który znajduje się na specjalnej macie edukacyjnej. Wraz z wiekiem, dzieci uczą się programować robota, najpierw w Scratchu, a później w JavaScript oraz Pythonie. Photon to robot-nowicjusz. Dzieci wchodzące z nim w kontakt słyszą jego historię: Photon przybył z kosmosu, spadł na ziemię w wyniku zderzenia z asteroidą i obecnie cierpi na zanik pamięci, przez co potrzebuje pomocy w nauce większości czynności. Jak zaznaczają twórcy Photona, robot sprawia, że nauka programowania staje się sensoryczna – dziecko szybko widzi efekty programowania oraz uczy się poprzez zabawę i interakcję z robotem.

Robot Photon

Robot Photon (źródło: https://photon.education/pl/).

Lekcja pokazowa z robotem Photon (źródło: https://www.youtube.com/watch?v=ZKYD08sZaew&t=14s).

W szkolnym hubie informatycznym, który powstał w 2022 roku w wyniku współpracy Szkoły Podstawowej nr 1 i Zespółu Szkół nr 4 w Jaśle (województwo Podkarpackie) można spotkać robota humanoidalnego Nao. Hub ma stanowić innowacyjną przestrzeń, w której dzieci będą uczyły się m.in. programowania robotów, takich jak Nao, mBot, Lego czy Photon. Celem hubu ma być wykształcenie przyszłych liderów w branży Informatyki i Sztucznej Inteligencji.

Robot Nao pojawił się również na lekcjach w innych szkołach. Przykładem takiego wydarzenia może być lekcja informatyki w Szkole Podstawowej nr 5 z Oddziałami Integracyjnymi w Tychach (województwo Śląskie).

Film z lekcji informatyki z wykorzystaniem robota Nao (źródło: https://www.facebook.com/SP5Tychy/videos/403126824702047/).

Innym przykładem robota, który stanowi narzędzie dydaktyczne do nauki programowania jest GeniBot, produkt grupy EduSense S.A. Robot może mówić, poruszać się w różnych kierunkach po specjalnej macie, wygrywać dźwięki oraz liczyć.

Genibot

GeniBot (źródło: https://szkolagawluszowice.pl/genibot-u-6-latkow/).

Zaufanie wobec robotów społecznych

Roboty społeczne, aby być użyteczne społecznie, muszą budzić zaufanie w człowieku, tak jak nie polegamy na ludziach, którym nie ufamy, tak nie zaufamy i nie będziemy używać robota, który względem nas nie jest godny zaufania. Mimo, że zauwanie jest różnie definiowanie zależnie od potrzeb, w HRI często się przyjmuje taką definicję:

Zaufanie to relacja między dwoma osobami (agentami), w której jedna z nich akceptuje bezbronność
ponieważ oczekuje, że przyszłe działania drugiej osoby będą miały
cechy charakterystyczne; cechy te obejmują połączenie
wydajności (zdolności, wiarygodności) i/lub moralności (uczciwości, prawości
i życzliwości). (Nam i Lyons, 2020)

Zależy pamiętać, że zaufanie nie jest binarne, jest to spektrum i może się zmieniać z biegiem czasu. Oba przypadki skrajne są niewskaza:

  • Brak zaufania sprawia, że interakcja nie jest efektywna
  • Zbytnie zaufanie może doprowadzić do złego, a nawet niebezpecznego zdarzenia (na przykład zbyt ufając GPS można wjechać w miejsce gdzie jest zakaz, ponieważ nawigacja jeszcze nie dostała aktualizacji)

Czynniki wpływające na zaufanie

Zaufanie w HRI zależy od 3 czynników: związanych z człowiekiem, związanych z z robotem oraz związanych ze środowiskiem. Analiza korelacji wykazała, że najważniejszy wpływ na rozwój zaufania mają czynniki związane z robotami. W tej kategorii,
czynniki związane z robotami to takie cechy, jak zachowanie, niezawodność robota, transparencja, zdolność adaptacji,
typ robota, antropomorfizm (Hancock i in., 2011). Jest to dobry znak dla rozwoju technologii w przyszłości, ponieważ o wiele łatwiej jest zmienić roboty niż środowisko czy tendencje ludzkie.

Również można dokonać podziału na zaufanie oparte na wynikach (peformace-based trust), gdzie człowiek darzy zaufaniem system ponieważ ma racjonalne powody i przekonania, aby uznawać ten system za kompetentny, godny zaufania; oraz oparte na relacji (relation-based trust), gdzie człowiek nie ma racjonalnych powodów, robot jest uznawany za racjonalnego agenta. W interakcji z robotami szczególnie istatne jest to drugie, dlatego ważne jest aby w tworzeniu robotów dbać o szczegóły.

Jak mierzyć zaufanie?

Aby zmierzyć zaufanie jakie budzi robot często w badaniach wykorzystuje się kwestionariusz ” Wielowymiarowa Miara Zaufania” Daniela Ullman i Bertrama F. Malle. Kwestionariusz ten zawiera 16 itemów, które nawiązują do 4 podskali: niezawodność (ang. reliable), zdolność (ang. capable), etyczność (ang. ethical), serdeczność (ang. sincere). Każdy item jest mierzony na 8 punktowej skali dyskretnej.

16 itemów zostało wybranych na podstawie badania kwestionariuszowego, gdzie badani wybierali cechy, które według nich mają wpływ na zaufanie. Ten kwestionariusz można również stosować do badania zaufanie wśród ludz. Używanie tego samego rodzaju kwestionarusza pozwala porównać efekt jaki przynoszą konkretne cechy na zaufanie.

 

Bibiliografia

[1] Belpaeme, T., Kennedy, J., Ramachandran, A., Scassellati, B., & Tanaka, F. (2018). Social robots for education: A review. Science Robotics, 3(21), eaat5954. https://doi.org/10.1126/scirobotics.aat5954
[2] Nam, C. S., & Lyons, J. B. (2020). Trust in Human-Robot Interaction. Academic Press.
Hancock, P. A., Billings, D. R., Schaefer, K. E., Chen, J. Y. C., de Visser, E. J., & Parasuraman, R. (2011). A Meta-Analysis of Factors Affecting Trust in Human-Robot Interaction. Human Factors: The Journal of the Human Factors and Ergonomics Society, 53(5), 517–527. https://doi.org/10.1177/0018720811417254
[3] Herse, S., Vitale, J., Tonkin, M., Ebrahimian, D., Ojha, S., Johnston, B., Judge, W., & Williams, M.-A. (2018). Do You Trust Me, Blindly? Factors Influencing Trust Towards a Robot Recommender System. 2018 27th IEEE International Symposium on Robot and Human Interactive Communication (RO-MAN), 7–14. https://doi.org/10.1109/ROMAN.2018.8525581
[4] Rosanda, V., & Istenic Starcic, A. (2020). The Robot in the Classroom: A Review of a Robot Role. W E. Popescu, T. Hao, T.-C. Hsu, H. Xie, M. Temperini, & W. Chen (Red.), Emerging Technologies for Education (s. 347–357). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-38778-5_38
[5] Ullman, D., & Malle, B. F. (2019). Measuring gains and losses in human-robot trust: Evidence for differentiable components of trust. In Proceedings of the 14th ACM/IEEE International Conference on Human-Robot Interaction, 618-619.
Strony internetowe:
[1] https://www.termedia.pl/wartowiedziec/Nao-Sanbot-i-Pepper-dostali-etaty-w-Centrum-Pediatrii-w-Sosnowcu,42691.html
[2] https://www.niebywalesuwalki.pl/2022/04/z-regionu-robot-bedzie-wspieral-pacjentow-i-personel-medyczny-w-szpitalu/
[3] https://www.se.pl/slask/chorzow-kot-robot-pracuje-w-szpitalu-nie-uwierzysz-co-on-potrafi-aa-gjLV-x6A7-RCMw.html
[4] https://www.gov.pl/web/edukacja-i-nauka/wielki-wyscig-photona
[5] https://rzeszow.wyborcza.pl/rzeszow/7,34962,28511604,jaslo-pierwsza-szkola-w-polsce-ktora-ma-wlasnego-robota-humanoidalnego.html
[6] https://www.spopalenica.pl/2021/02/11/poznajemy-genibota/
[7] https://szkolagawluszowice.pl/genibot-u-6-latkow/

4 komentarze

  1. Co sądzicie o obecnych metodach oceny zaufania i ich wadze? Czy waszym zdaniem roboty w przyszłości nie mogłyby same oceniać poziomu zaufania pozostałych agentów i na tej podstawie wybierać behawior?

    • Myślę, że to trafne spostrzeżenie i ciekawa kwestia. Zastanawiam się tylko na ile roboty społeczne i te “masowo” używane będą miały zaawansowane komponenty budowy, które im na to pozwolą i czy zbytnie ich “zaawansowanie” nie spowoduje niepotrzebnego wzrostu kosztów, co w rezultacie wpłynie na popyt.

      • Nie mam zbyt dużej wiedzy w tym temacie, ale wydaje mi się, że często zwiększenie popytu jedynie początkowo powoduje wzrost kosztów, a w dłuższym rozrachunku powoduje ich obniżenie.

Leave a comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Najnowsze komentarze