Home » 2022 » Raport: Zawody przyszłości w związku z rozwojem technologii informatycznych, robotyki i technik służących cyborgizacji. Potencjalne zawody, przegląd kompetencji i obowiązków, znaczenie społeczne oraz zagrożenia

Raport: Zawody przyszłości w związku z rozwojem technologii informatycznych, robotyki i technik służących cyborgizacji. Potencjalne zawody, przegląd kompetencji i obowiązków, znaczenie społeczne oraz zagrożenia

Spread the love

Zawody przyszłości to z całą pewnością temat elektryzujący zarówno osoby młode chcące dobrze przygotować się do wymagań rynku pracy jaki zastaną po ukończeniu edukacji oraz te mające wieloletnie doświadczenie, które mogą zastanawiać się czy wykonywane przez nich zadania nie zostaną w kolejnych latach całkowicie zautomatyzowane przez systemy informatyczne czy algorytmy. Czy rzeczywiście jest się czego obawiać? Czy ludzkość może stanąć w obliczu kryzysu bezrobocia i jak się przygotować na nadchodzące zmiany? W tym poście postaram się przedstawić nową dynamikę związku między ludźmi i maszynami wyłaniająca się z wciąż posuwających się naprzód innowacji technologicznych. Zwrócę uwagę na pojawiąjące się w ostatnich latach trendy związane z inkorporowaniem automatyzacji do wykonowania różnych zadań i opiszę kompetencje oraz umiejętności, które w przyszłości będą najbardziej pożądane wśród przyszłych pracowników. Na koniec przybliżę najbardziej interesujące zawody, które mogą pojawić się w przyszłości na rynku pracy oraz spróbuję nakreślić najczęściej wymieniane w literaturze potencjalne zagrożenia i problemy z tym związane.

Globalna automatyzacja

Nie od dziś wiadomym jest, że maszyny coraz częściej wspomagają lub wręcz całkowicie zastępują pracę wykonywaną wcześniej przez ludzi. W przeciągu ostatnich lat zaobserwowano, że zatrudnienie w zawodach opierających się na wykonywaniu schematycznych zadań istotnie spada podczas, gdy w branżach skupiających się na wypełnianiu nierutynowych zadań można zauważyć tendencję wzrostową. Dzieje się tak dlatego, że schematyczne prace podlegają wyraźnym regułom, które mogą być zaimplementowane do maszyn, podczas gdy zadania nierutynowe stanowią dużo cięższe wyzwanie do opisania za pomocą kodu komputerowego.

Zmiany w zatrudnieniu zw. na rodzaj zadań

Wśród konkretnych zawodów, odznaczających się w ostatnim czasie malejącym popytem znajdują się między innymi: telemarketing, budownictwo, prace na szczeblu administracyjnym, doradztwo finansowe czy obsługa klienta. Oprócz tego co może szczególnie niepokoić, technologia zaczyna eliminować zadania, których najczęściej imają się młode osoby wkraczające dopiero na rynek pracy. Autorzy różnych raportów często uspokają jednak, że mimo iż niektóre zadania zostaną zautomatyzowane nie oznacza to, że pracownicy zostaną pozbawieni swoich stanowisk a jedynie zmienią się wykonywane przez nich obowiązki.

BellaBot od Pudu Roboty w restauracji Pizza Hut

KFC opens first robot only fast food restaurant

Kompetencje przyszłości

Przedsiębiorczość

Choć w zależności od dziedziny może oznaczać różne rzeczy bardzo często wymieniana jako cecha niezbędna do posiadania przy rozwijaniu kariery w zawodach przyszłości. Wynika to z faktu, że coraz więcej obowiązków zawodowych będzie można wykonywać z zacisza własnego domu i w związku z tym potencjalni pracownicy będą musieli być w stanie w optymalny sposób organizować swój czas, umieć w odpowiedni sposób przydzielać priorytety poszczególnym zadaniom oraz efektywnie motywować się do dalszej pracy. Przewiduje się też, że umiejętności w zakresie przedsiębiorczości staną się niezbędne, gdy więcej osób zacznie pracować w nie wiążąc się tylko z jednym pracodawcom, tak aby ich praca bardziej przypominała prace freelancerów czy wręcz jednoosobowych firm.

Kreatywność

Zdolność, która jest szczególnie trudna do zaimplementowania w maszynie. Dzieje się tak, ponieważ kreatywność z definicji wytwarza coś nowego, nowatorskiego, a zatem coś, czego nie można z góry w pełni określić w kodzie. W takim tego słowa znaczeniu prawdziwie twórczy wynik to taki, który można rozpoznać dopiero na końcu procesu, patrząc wstecz — komputery opierają się na pewnych określonych regułach, a kreatywność jest tego w dużym stopniu przeciwieństwem. Jednak w ramach kompetencji zawodowych kreatywność to nie tylko tworzenie czegoś nowego i nieoczekiwanego. W końcu celem kreatywnego rozwiązania problemu jest z jednej strony znalezienie oryginalnego podejścia, a z drugiej musi być to jednak ukierunkowane na pozbycie się danej trudności.

Rozwiązywanie problemów

Umiejętności rozwiązywania problemów prawdopodobnie nie zostaną przejęte przez komputery w najbliższej przyszłości i przewiduje się, że będą stawać się coraz ważniejsze. Wynika to z tego, że ktoś będzie musiał w pewnych etapach ewaluować pracę maszyn i aktywnie zajmować się udskonaleniem ich działania. Poza tym istotne również będą zdolności do prawidłowej oceny sytuacji oraz krytyczne myślenie, które będą konieczne zarówno podczas nadzorowania systemów informatycznych jak i również w zawodach skupionych wokół przekazywania informacji czy zarządzania danymi. Jedyny problem związany z tymi umiejętnościami polega na tym, że ich zdobycie często wymaga dużego doświadczenia w miejscu pracy, co może postawić młodych pracowników w niekorzystnej sytuacji, gdy posada jest dostępna tylko dla osób posiadających już jakąś wprawę z poprzednio obejmowanych stanowisk.

Umiejętności interpersonalne

Te zdolności pozostają wyraźną przewagą ludzi nad maszynami. To prawda, sposób działania ludzi bywa bardzo zawodny, ale z badań wynika, że sam fakt sprawniejszego wykonywania obowiązków przez komputery nie oznacza, że ludzie będą zawsze skłonni wybrać go zamiast przedstawiciela swojego gatunku. Do ludzkich zawodów, które przez to bardzo ciężko byłoby zastąpić maszynom byłby m.in. psychiatra, terapeuta czy pracownik ochrony zdrowia. Zdolności interpersonalne będą bardzo istotne również ze względu na to, że coraz więcej osób będzie zmuszonych pracować dla różnych pracodawców, a co za tym idzie umieć promować swoje usługi na szeroką skalę (może się to dziać m.in. przez sieci znajomych). Zawody przyszłości będą także często przybierały formę pracy grupowej, którą trzeba będzie umieć w jakiś sposób zarządzać i przede wszystkich umieć się komunikować między sobą.

Nieustanne dokształcanie

Przewiduje się, że na skutek postępującej automatyzacji ludzie będą musieli przebranżawiać się i pozyskiwać nowe kwalifikacje przez całe życie zawodowe. To zdolność do adaptacji prawdopodobnie stanie się kluczową umiejętnością, poszukiwaną wśród potencjalnych pracowników. Konieczna będzie w związku z tym również otwartość i chęć do uczenia się nowych umiejętności. Prawdopodobnie te osoby, które będą dążyć do poszerzania swoich horyzontów samodzielnie będą tego większymi beneficjentami w swoich firmach.

Umiejętności z dziedziny nauk ścisłych (STEM)

Nikogo raczej nie powinna dziwić konieczność posiadania tych umiejętności biorąc pod uwagę w jak ścisłej współpracy z komputerami będziemy w przyszłości pracować. Przede wszystkim zdolności informatyczne staną się tutaj narzędziem komunikacji pomiędzy nami a maszynami i nawet nie ze względów zawodowych ale czysto społecznych będzie musiała nastąpić nasza adaptacja do coraz bardziej zautomatyzowanego świata cyfrowego.

Potrzeba posiadania cyfrowych umięjętności w zawodach przyszłości

Top skills for unemployed

Potencjalne zawody

Australijskie uniwersytety Deakin i Griffith we współpracy z firmą Ford opracowały raport 100 zawodów przyszłości w oparciu o pojawiającą się do tej pory literaturę w tym zakresie oraz opinie ekspertów z wyznaczonych gałęzi działalności, które ulegają i najprawdopodbniej będą ulegać największym zmianom w najbliższych latach.  Autorzy jako dziedziny, na których gruncie ma być przeprowadzone najwięcej innowacji wymieniają zawody związane m.in. z technologią, etyką, prawem, środowiskiem, zdrowiem oraz zarządzaniem danymi. W ramach tego postu chciałabym przedstawić kilka według mnie najciekawszych potencjalnych zawodów, które mogą pojawić się na rynku pracy w kolejnych latach i związane są z wątkami poruszanymi na naszych zajęciach.

Etyk ds. Robotów (Robot Ethicist)

Będzie zajmować się kwestiami etycznymi związanymi ze sztuczną inteligencją, robotami, cyborgizacjąi i rozszerzoną/wirtualną rzeczywistością. Gdy nowa technologia  będzie wiązać się z kontrowersyjnymi metodami i zastosowaniami, które mają implikacje etyczne lub moralne, będziemy prosić etyka o przedstawienie opinii.

Projektant implantów cyfrowych (Digital Implant Designer)

Tworzy implanty, które zostaną wszczepione w ciała i mózgi ludzi, aby zapewnić im lepsze zdrowie i poprawić styl życia. Implanty mogą obejmować: zintegrowane urządzenia do monitorowania stanu zdrowia i kondycji, urządzenia wzmacniające zmysły, urządzenia, które pomagają zarządzać stanem zdrowia poprzez regulację lub wymianę układów organizmu.

Inżynier Biodruku (Bioprinting Engineer)

Druk 3D będzie miał w przyszłości coraz szerszy zakres zastosowań, w tym drukowanie materiałów organicznych. Jedną z możliwości może być drukowanie 3D tkanek, takich jak chrząstka, kość lub mięśnie, lub potencjalnie narządów wewnętrznych, w przypadku dostosowanych ludzkich implantów.

Analityk Anomalii (Automation Anomaly Analyst)

Czasami sztuczna inteligencja wymyśli rozwiązanie, które wydaje się sprzeczne z intuicją, błędne, nieetyczne lub po prostu dziwne. W takich okolicznościach ludzie skontaktują się z analitykiem anomalii w celu uzyskania pomocy. Analitycy anomalii będą specjalizować się w ulepszaniu algorytmów, aby lepiej odpowiadały potrzebom ludzi i pozbywaniu się danych wejściowych, które doprowadziły do ​​niepożądanego wyniku. Może się jednak zdarzyć, że niepożądany przypadek okaże się nowym i użytecznym rozwiązaniem, które może zostać wprowadzone na stałe o ile analityk będzie uważał do za odpowiednie.

Psycholog Cyborgów (Cyborg Psychologist)

Będzie pracował z ludźmi, którzy mają syntetyczne narządy, robotyczne kończyny i implanty ciała, aby pomóc im pogodzić się z życiem jako cyborgami. Będzie pomagać klientom, którzy cierpią na uzależnienia cyfrowe lub mają problem z rozróżnieniem świata fizycznego od wirtualnego. Biorąc pod uwagę wyzwania, przed jakimi staną klienci, psychologowie będą mogli korzystać z interwencji opartych na AR i VR lub używać tradycyjnych technik, które obejmują bezpośrednią rozmowę z i wspieranie w trudnych sytuacjach.

Cyfrowy Archiwista (Digital Memorialists and Archivists)

Po śmierci ludzie zostawiać będą ogromne ilości danych. Gromadzenie, zarządzanie i nadzorowanie nimi będzie obszarem pracy Cyfrowych Archiwistów. Będą oni współpracować z żyjącymi członkami rodziny i bliskimi, aby określić, które elementy cyfrowej tożsamości danej osoby powinny istnieć publicznie, które zostać zachowane przez rodzinę, a które zostać zarchiwizowane. Mogą także pracować dla kogoś, kto zbliża się do końca swojego życia i chce przekazać swoje życzenia dotyczące ochrony danych, aby później Archiwista je spełnił. Dużą częścią pracy Archiwistów będzie tworzenie portretu osoby, która może w ten sposób istnieć dalej po śmierci oraz odzyskiwanie  danych, które mogą być przydatne do innych celów.

Prognostyk Regulacji Prawnych (Predictive Regulation Analyst)

Będzie przewidywać, które aspekty nadchodzących zmian w technologii, biznesie, społeczeństwie i środowisku wymagają regulacji prawnych. Prognostycy będą pracować w rządowych organach regulacyjnych i używać algorytmów sztucznej inteligencji, aby pomóc przewidywać zmiany na świecie, (chociaż wiele z tego, co będą robić, polegać będzie na rozmowach z firmami technologicznymi, aby określić, jakie będą następne duże zmiany). Będą przekazywać rządowi zalecenia dotyczące zmian, które należy wprowadzić w istniejących przepisach lub będą sugerować opracowanie nowych przepisów.

Optymalizator Pamięci (Memory Optimiser)

Będzie zwiększał pojemność pamięci roboczej ludzi dzięki technologiom implantów cyfrowych, a także uwalniał istniejącą pojemność dzięki rozsądnemu wymazywaniu pamięci. Musi być przy tym jednak bardzo ostrożny, ponieważ jego działania mogą mieć poważne konsekwencje psychologiczne i poznawcze. Oprócz tego Optymalizatorzy będą mogli projektować zintegrowane rozwiązanie pamięci dla konkretnego klienta. Nie będą jednak sami operować na pacjencie, tylko stanowić część zespołu, w skład którego wchodzić będą bioinżynierowie, chirurdzy zajmujący się implantacją i psychologowie poznawczy.

Link do quizu opracowanego przez autorów

Zmiany i zagrożenia

Podejście do pracy

Najistotniejsza zmiana na jaką musimy być gotowi to formuła w jakiej pracujemy. Praktycznie wszyscy autorzy przyglądający się kroczącej transformacji dość zgodnie twierdzą, że nasze przyszłe stanowiska będą od nas wymagać zarówno interdyscyplinarności jak i elastyczności. Bycie posiadaczem przez wiele lat tego samego stanowiska i wykonywanie cały czas tego samego określonego zestawu zadań będzie coraz rzadziej spotykaną sytuacją. W związku z tym tak jak pisałam już wyżej niezbędna będzie otwartość w stosunku do poszerzania swoich horyzontów na każdym etapie kariery. Oprócz tego pracownik przyszłości musi być świadomy nie tylko swoich umiejętności ale też tego w jaki sposób może je dostosować do zmieniających się warunków pracy. Coś co się natomiast nie zmieni to fakt, że osobom posiadającym “trudne do zdobycia” umięjętności oferowane będzie zatrudnienie na pełny etat i raczej dobre zarobki, a pracownicy z łatwymi do zastąpienia zdolnościami często będą otrzymywać umowy w niepełnym wymiarze godzin bądź pracować dorywczo i co za tym idzie otrzymywać mniejsze pensje. Bedą się także musieli przyzwyczaić do manewrowania między pomniejszymi zajęciami często nawet organizując i rozdzielając swój czas pomiędzy różnych pracodawców.

Pop-Up Japanese Cafe With Robot Servers

Ilość stanowisk do pracy

Wiele osób spekuluje nad tym czy związku ze wzrostem automatyzacji w przyszłości będzie wystarczająca liczba miejsc pracy w szczególności dla tych którzy swoje dotychczasowe zajęcia stracą na rzecz maszyn. Mimo, że ludzie w dużej części wykazują obawy w tym aspekcie zarówno historia jak i wyniki analiz ekspertów raczej sugerują, że ten niepokój jest nieuzasadniony. W końcu z biegiem czasu rynki pracy dostosowują się do zmian popytu na pracowników konkretnych branż zainicjowanych przez zmiany technologiczne. Autorzy futurologicznych raportów najczęściej postulują, że nie będziemy mieć problemów ze zrównoważeniem ilości stanowisk, które znikną o ile będzie towarzyszył nam wystarczający wzrost gospodarczy, innowacje oraz inwestycje.

Przebranżowienie

Dużo większym wyzwaniem mogącym mieć wpływ na bezrobocie będzie natomiast zapewnienie pracownikom zdobycia innych kwalifikacji i wsparcia potrzebnego do przejścia do nowej pracy. Dzieje się tak między innymi dlatego, że okno czasowe przeznaczone na przekwalifikowanie pracowników stało się dużo krótsze, a z drugiej strony duża część pracowników nie jest na ten moment zaangażowana w korzystanie z możliwości pogłębiania swojej wiedzy oferowanych przez pracodawcę. Może się zatem okazać, że osoby nie będące w stanie szybko się przebranżowić spowodują w ciągu tego czasu umirakowane podniesienie się poziomu bezrobocia, co będzie skutkowało spowolnieniem wzrostu się wynagrodzeń (w stosunku do sytuacji, w której pracownicy po relatywnie niewielkim odstępie czasu znajdują nowe zatrudnienie). Kraje, które natomiast nie będą w stanie sobie w ogóle poradzić z tą transformacją będą mogły odczuć szybszy wzrost bezrobocia, który także będzie miał potencjał do dłuższego utrzymania się oraz obniżkę płac.

Pomoc państwa

Nieodzownym elementem tej układanki jest także wsparcie płynące od sektora publicznego. Na ten moment analizy pokazują, że firmy w bardzo małym stopniu są w stanie korzystać ze środków publicznych w celu pomocy w poszerzenia umięjętności swoich pracowników, co może stanowić dość duży problem. Sektor publiczny musi również zachęcać do inwestowania w nowoczesne gałęzie gospodarki, zapewniać lepszą opiekę i wprowadzać w życie rozwiązania mające na celu ochronę osób bezpośrednio dotkniętych zmianami na rynku pracy. Oprócz tego koniecznym jest także zajęcie się długo opóźnianymi ulepszeniami systemów kształcenia i szkolenia. Jak narazie największym zmartwieniem według osób komentujących obecną sytuację jest, że ludzie sprawujący władze nie do końca są świadome długofalowych skutków jakie pociągnie za sobą bezczynność w tej sferze.

Podsumowanie

Zwracając uwagę na wszystkie aspekty związane z globalną automatyzacją oraz pojawiającymi się w związku z tym coraz to różniejszymi zapotrzebowaniami względem pracowników możemy wysnuć wniosek, że optymalna adaptacja bez wątpienia jest w dużej mierze efektem indywidualnych starań i chęci poszerzenia swojej wiedzy i umiejętności. Powoli mijąją już czasy, w których definiują nas nasze tytuły naukowe czy zawodowe, a nabyte kwalifikacje możemy używac do jednego wyznaczonego na lata celu. Teraz ważnym jest posiadanie interdyscyplinarnego podejścia oraz umięjętnego wykorzystywania własnych zdolności w rozmaitych sytuacjach. Oczywiście nie da się przy tym ukryć, że pewna pomoc odgórna stanowiłaby znaczne ułatwienie w próbie odnalezienia się w nowej rzeczywistości pracowniczej. Zarówno prowadzona polityka państwa oraz szkolnictwo powinny wspierać obywateli w dążeniu do rozwoju, który skutkowałby zasilaniem szeregów nowych gałęzi gospodarki. Podsumowując, nowoczesny rynek pracowniczy w dużej mierze jawi się dla mnie w pozytywnych barwach o ile każdy szczebel organizacji życia publicznego weźmie na siebie część ciężaru związanego z przygotowaniem obywateli do nowych standardów technologicznych. Jeśli tak się wydarzy to moim zdaniem przyszłość przyniesie nam zdecydowanie więcej korzyści i możliwości niż okazji do tęsknienia za poprzednim ładem i starymi obowiązkami.

Bilbliografia

 


Leave a comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Najnowsze komentarze