Home » Uncategorized » Medycyna regeneracyjna

Medycyna regeneracyjna

Spread the love

 

W tym artykule opiszę czym jest medycyna regeneracyjna i przedstawię różne przykłady jej zastosowania. Wyjaśnię też dlaczego zastosowanie bardzo obiecujących w medycynie komórek macierzystych wiąże się z kontrowersjami i blokowaniem funduszy na badania nad nimi przez konserwatywne rządy. Na końcu opowiem o krionice i dlaczego jest mniej akceptowalną technologią, niż przykładowo zapładnianie in vitro, które wywołuje podobne obawy moralne. Opiszę też różne możliwości zastosowania w przyszłości krioniki w nietypowy sposób.

 

Medycyna regeneracyjna

Greenwood proponuje następującą uproszczoną definicję medycyny regeneracyjnej:

[…] To interdyscyplinarna dziedzina, która skupia się na naprawie, wymianie i regeneracji komórek, tkanek i organów. Ma na celu przywrócenie uszkodzonych funkcji, które mogły powstać na różne sposoby — np. w związku z chorobą, defektem podczas narodzin, traumą lub starzeniem się. Można to zrobić z pomocą rozpuszczających się molekułów, terapii genowej, transplantacji komórek macierzystych czy przeprogramowaniem rodzajów komórek i tkanek [1].

Na rynku mamy dostępne niektóre produkty, które można zaliczyć do grona medycyny regeneracyjnej. Są to np. produkty leczące wrzody skóry, kontuzje związane ze sportem czy chrząstkę kolana [2].

 

Komórki macierzyste

Badania nad terapią z wykorzystaniem komórek macierzystych w ostatnich latach dają duże nadzieje przykładowo dla pacjentów z cukrzycą. Komórki w tym celu pobiera się z tkanki pępka [3]. Obecne badania dotyczące leczenia kontuzji sportowych z pomocą medycyny regeneracyjnej pokazują optymistyczną przyszłość. Naukowcy udowodnili przykładowo, że komórki macierzyste są w stanie naprawić 2-3 centymetrową lezję i przywrócić kondycję fizyczną zawodnika do stanu sprzed uszkodzenia. Podobne wyniki uzyskano próbując naprawić chorobę zwyrodnienia stawów kolana i biodra [4].

Społeczność osób zajmujących się tego rodzaju medycyną dzieli się na dwie grupy:

  • biomaterialiści
  • osoby które chcą rozwijać komórki w zaawansowany sposób

Biomaterialiści interesują się nanotechnologią i chcą, aby przyszła medycyna w dużym stopniu polegała na nanourządzeniach tworzonych przez człowieka. Osoby, które bardziej interesują się komórkami, chcą odtworzyć możliwości natury — nie chcą za bardzo sztucznego wpływu [5].

Nanourządzenia to molekuły, które mogą wykonywać nawet i skomplikowane zadania. Części takich urządzeń są tak mikroskopijne, że mierzy się je w nanometrach — jednej miliardowej metra. Nanourządzenia w medycynie wykorzystuje się dzisiaj przede wszystkim do wzmacniania skuteczności szczepionek. Z nanourządzeń tworzy się komponent, który można wykorzystać do stworzenia formuły szczepionki w bardzo precyzyjny i kontrolowany sposób [6]. Nanourządzenia mogą też służyć do precyzyjnej produkcji i regeneracji tkanek ciała i do ułatwienia wykrywania i eliminowania poważnych dolegliwości, jak rak czy choroby serca [WEB 7].

 

Using DNA origami to build nanodevices of the future

https://phys.org/news/2015-08-dna-origami-nanodevices-future.html

 

Komórki macierzyste — kontrowersje etyczne

Wykorzystanie komórek macierzystych w medycynie jest kontrowersyjne w opinii publicznej ze względu na powiązanie ich z aborcją i możliwością klonowania ludzi.

Pierwszy człowiek poczęty poza ciałem kobiety, z pomocą in vitro, Louise Brown, urodziła się w 1978 w Wielkiej Brytanii. Było to jedno z największych osiągnięć medycyny w 20 wieku. Reprodukcja przestała być ekskluzywnie powiązana z seksualnością i jedyny wcześniej możliwy model rodziny — biologiczny — został zastąpiony różnymi alternatywami. Kościół Katolicki nieustannie jest przeciwko technologiom reprodukcji, ponieważ głosi, że dziecko ma prawo być poczęte z pomocą seksualnego stosunku.

 

It's Been 43 Years Since the World's First IVF Baby Was Born. See Her Now.

https://bestlifeonline.com/first-ivf-baby-louise-joy-brown-now-news/

 

W 1997 naukowcy skutecznie sklonowali owcę, Dolly. Natychmiastowo prezydent Clinton poprosił Narodową Komisję ds Bioetyki o przestudiowanie etyczności tej technologii i zaproponowanie reakcji prawnej. Komisja zarekomendowała zabronienie klonowania ludzi, lecz amerykański kongres nie wprowadził żadnych regulacji.

Od tego czasu opinia publiczna zaczęła mylić ze sobą klonowanie komórek w celach medycyny regeneracyjnej i w celu sklonowania ludzi. Obawy w związku z klonowaniem ludzi wzrosły, gdy w 2003 Clonaid, firma założona przez sektę Raelianów, ogłosiła, że skutecznie sklonowała człowieka. Warto zwrócić uwagę, że firma działa w dużym sekrecie i nigdy nie udowodniła, że rzeczywiście kogoś sklonowała.

Ruchy anty-aborcyjne, w dużym stopniu promowane przez Kościół Katolicki, również stoją na przeszkodzie w rozwoju badań nad komórkami płodów, a co za tym idzie, na przeszkodzie w rozwoju wielu lekarstw na choroby, z którymi trudnią się ludzie, jak choroba Parkinsona, Alzheimer czy cukrzyca. Konserwatywny prezydent USA, Ronald Reagan, już w latach 80-tych zabronił finansowania z publicznych środków badań nad komórkami pochodzących z płodów [8].

Zakaz był od tego czasu kilka razy zdejmowany przez postępowych prezydentów i wprowadzany przez konserwatywnych. Biden w zeszłym roku ponownie zdjął zakaz wprowadzony przez Trumpa [WEB 9]. Konserwatywni prezydenci zazwyczaj powołują się na chrześcijańskie argumenty, że ludzkie życie jest darem od boga, musi być chronione za wszelką cenę i zaczyna się w momencie poczęcia.

 

Krionika — mniej akceptowalna technologia

Krionika to przechowanie zmarłej osoby w ekstremalnie niskiej temperaturze z nadzieją, że w przyszłości będzie można ją wybudzić wykorzystując nowszą technologię. Krionika regularnie spotyka się w mediach ze sceptycyzmem w jej możliwość.

W USA i Rosji istnieją różne firmy, które legalnie oferują krionikę obywatelom za opłatą.

Autorka książki The Ethics of Cryonics porównuje technologię krioniki do zapładniania in vitro i kriokonserwacji zarodków — przechowywania ich w ekstremalnie niskiej temperaturze. Jej zdaniem te technologie również spotykały się z dużą opozycją na gruncie moralnym, ale dzisiaj są już standardową praktyką medyczną. Krionika nie stała się jednak podobnie popularna. Jako powód, autorka podaje to, że zamrożenie człowieka jest proste, ale wybudzenie go jest obecnie technologicznie niemożliwe i znacznie bardziej skomplikowane niż przechowanie kilku komórek zarodka w zimnej temperaturze. Mimo że pierwszy zabieg krioniki miał miejsce 55 lat temu, do dziś nie próbowano jeszcze nikogo wybudzić [10].

 

Frozen in time, believers hope for a second chance at living | News | The Times

https://www.thetimes.co.uk/article/frozen-in-time-believers-hope-for-a-second-chance-at-living-qssrfrnvj

 

Krionika — kompromis aborcyjny

Autorka porównuje też in vitro, kriokonserwację i krionikę w kontekście moralnym. Wszystkie te zabiegi ingerują w naturę i mogą zostać uznane za zabawę w boga.

Interesującym zastosowaniem krioniki może być w przyszłości kompromis dla zwolenników i przeciwników aborcji. Opinie na temat aborcji są mocno dzielące i bazują na etycznych poglądach, które są nie do negocjacji. Etyczny problem aborcji uchodzi więc obecnie za nie do rozwiązania. Ludzie nie dzielą się jednak na binarne obozy. Poglądy na temat aborcji różnią się w kontekście tego, w którym momencie rozpoczyna się życie i do którego momentu wykonanie zabiegu aborcji jest moralnie akceptowalne. Ludzie mają też różne poglądy w kwestii tego, w jakiej sytuacji kobiety aborcja jest dopuszczalna — czy życie kobiety jest zagrożone; czy została ona zapłodniona na skutek przestępstwa.

Kobieta która nie będzie gotowa na to, aby urodzić dziecko, potencjalnie mogłaby zamrozić i przechować zarodek, który mógłby zostać w bardziej odpowiednim czasie wybudzony. Teoretycznie nic nie wskazuje na to, aby było to niemożliwe. Problemem jest jednak to, jak bardzo złożone jest przechowanie człowieka z pomocą kilku komórek albo z wczesnego etapu ciąży. Wydobycie zarodka z macicy może go uszkodzić, ponieważ jest on tak mały i delikatny [10].

 

Krionika — alternatywa do eutanazji

Innym ciekawym przypadkiem może być potencjalna alternatywa do eutanazji — innego kontrowersyjnego zabiegu, choć nie tak emocjonalnie dzielącego jak aborcja. Eutanazję najczęściej odrzuca się bazując na moralnej zasadzie, że zabicie niewinnej osoby jest złe, nawet jeśli ta osoba prosi o śmierć, aby uniknąć nieznośnego cierpienia.

 

Should Euthanasia or Physician-Assisted Suicide Be Legal? ProCon.org

https://euthanasia.procon.org/

 

Osoby żyjące w stałym bólu wywołanym przez nieuleczalną, często śmiertelną, chorobę mogłyby potencjalnie zostać zamrożone z nadzieją, że w przyszłości rozwinie się medycyna, która byłaby w stanie zmniejszyć ich cierpienie. W ten sposób moralna zasada dotycząca zabijania niewinnych ludzi nie mogłaby zostać użyta, ponieważ zamrożona osoba teoretycznie oczekuje przedłużenia życia w przyszłości. W ogromnej większości przypadków osoby korzystają z eutanazji, ponieważ jest do dla nich jedyne wyjście, aby przerwać nieznośny ból. Gdyby była możliwa inna opcja niż odebranie sobie życia, prawie wszyscy by ją wybrali. Możliwe, że w przyszłości takie opcje będą możliwe. Wystarczy poszukać przykładów z przeszłości, gdzie lekkie kontuzje i infekcje często kończyły się śmiercią człowieka przed powstaniem nowoczesnej medycyny bazującej na nauce. Przykładowo migrena była chorobą, którą zaczęto leczyć dopiero w XX wieku [10].

 

Podsumowanie

Na zakończenie napiszę, że medycyna regeneracyjna, szczególnie z wykorzystaniem komórek macierzystych, pozwala na optymizm w kwestii ułatwienia leczenia wielu schorzeń, z którymi dzisiaj się męczymy. Już dzisiaj są wykorzystywane klinicznie i naukowo, ale nie osiągnęliśmy jeszcze pełni potencjału. Krionika natomiast jest mało popularną technologią, której sukces moglibyśmy najwcześniej sprawdzić w dalekiej przyszłości, ale pozwala na rozwiązanie różnych poważnych problemów społecznych — np. aborcji czy eutanazji.

 

 

Literatura

[1] Greenwood, H. L., Singer, P. A., Downey, G. P., Martin, D. K., Thorsteinsdóttir, H., & Daar, A. S. (2006). Regenerative Medicine and the Developing World. PLOS Medicine, 3(9), e381. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.0030381

[2] Mason, C., & Dunnill, P. (2008). A brief definition of regenerative medicine. Regenerative Medicine, 3(1), 1–5. https://doi.org/10.2217/17460751.3.1.1

[3] Kassem, D. H., & Kamal, M. M. (2020). Therapeutic efficacy of umbilical cord-derived stem cells for diabetes mellitus: A meta-analysis study. Stem Cell Research & Therapy, 11(1), 484. https://doi.org/10.1186/s13287-020-01996-x

[4] Malanga, G., & Nakamura, R. (2014). The Role of Regenerative Medicine in the Treatment of Sports Injuries. Physical Medicine and Rehabilitation Clinics of North America, 25(4), 881–895. https://doi.org/10.1016/j.pmr.2014.06.007

[5] Roco, M. C. (2003). Nanotechnology: Convergence with modern biology and medicine. Current Opinion in Biotechnology, 14(3), 337–346. https://doi.org/10.1016/s0958-1669(03)00068-5

[6] Bhattacharjee, I., & Maiti, D. K. (2021). Chapter 18—Nanotools and nanodevices in geothermal energy. In S. Devasahayam & C. M. Hussain (Eds.), Nano Tools and Devices for Enhanced Renewable Energy (pp. 507–518). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-821709-2.00022-0

[WEB 7] Major Nanomaterials Use Cases in Medicine. (2018, March 14). UC Riverside. https://engineeringonline.ucr.edu/blog/major-nanomaterials-use-cases-in-medicine/

[8] Dolgin JL. Embryonic discourse: abortion, stem cells and cloning. Issues Law Med. 2004 Spring;19(3):203-61. PMID: 15124522.

[WEB 9] Biden administration scraps human fetal tissue research restrictions. (n.d.). Retrieved 16 November 2022, from https://www.science.org/content/article/biden-administration-scraps-human-fetal-tissue-research-restrictions

[10] Minerva, F. (2018). The Ethics of Cryonics: Is it Immoral to be Immortal? Springer.


Leave a comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Najnowsze komentarze