Home » UJ 2022/23 » Moda przyszłości

Moda przyszłości

Spread the love

Czym tak naprawdę jest moda i jak będzie ona wyglądać w przyszłości? Celem mojego artykułu jest przybliżenie tej tematyki oraz przedstawienie rozwijających się tendencji w świecie mody. Skąd się biorą niektóre rozwiązania i jakie problemy będą próbować rozwiązać? Wszystko skupia się wokół wykorzystywania różnego rodzaju narzędzi do tworzenia materiałów jak i ubrań. Są one jednak uzależnione od rozwoju technologicznego, od zmian zachodzących w środowisku naturalnym oraz społeczeństwie czy od polityki.

Czym jest ta moda?

Moda jest pojęciem bardzo złożonym. Jest stylem danej jednostki kształtującym się na podstawie grupy społecznej, w której znajduje się dana osoba. Jej upodobania seksualne, warunki ekosystemu w którym żyje i inne preferencje, które kształtują się w wyniku bezpośrednich lub pośrednich bodźców, wpływając tym samym na modelowanie się pojęcia gustu w ujęciu danej osoby. Przykładem oddziaływania preferencji seksualnych na styl ubierania się jest chociażby crossdressing. Moda może być rozpatrywana również jako definiowanie się jakieś grupy, posiadającej te same lub zbliżone do siebie poglądy. Powtarzające się cechy są filarami subkultury (np. Czarny kolor, irokez, glany są cechami charakterystycznymi dla subkultury gotyckiej, emo lub punk). Moda może przybierać różne funkcje. Jednak w każdym z obu przypadku definiuje ona osobę. Warto spojrzeć również na historyczny aspekt kształtowania się mody. Przybierała ona różne formy, w zależności od zmian panujących w danym okresie. Przykładem może być pełen przepychu barokowy ubiór wpisujący się w założenia prądu intelektualnego epoki. Można więc mówić, że podstawą kształtowania się mody są tendencje filozoficzne w ujęciu globalnym, lub psychologiczne kształtowanie się w ujęciu jednostkowym. 

Design vs Fashion

Modę samą w sobie możemy dzielić na wiele podkategorii. Jednymi z wiodących klasyfikacji jest moda użytkowa oraz moda jako dziedzina sztuki. Design, czyli projektowanie sztuki w celach użytkowych również możemy przyporządkować do artyzmu, jednak pragnę tutaj rozgraniczyć mocno te pojęcia. Domy mody często polemizują z tymi dwoma konceptami, a w zasadzie ich granicami, bo kiedy możemy mówić, że kończy się design a zaczyna sztuka? W tym miejscu warto również zastanowić się czym jest tak naprawdę piękno, skoro na tym opiera się pojęcie sztuki. Współcześni artyści zaprzestali sporów na temat „czy coś jest piękne, czy nie”. Przykładem może być sztuka abstrakcyjna, która zapoczątkowała nowożytne postrzeganie tego pojęcia. Według Tatarkiewicza współcześnie uważa się, że piękno jest pojęciem subiektywnym. Daje to dowolność w wyborze narzędzi i w doborze stylów. Właśnie te narzędzia dają możliwości ale i też ograniczenia, które odzwierciedlane są w sztuce. We współczesnych dziełach brzydota czy piękno nie odgrywają już tak dużej roli jak kiedyś. Jest jeszcze jeden ważny element podczas tworzenia. Poruszana tematyka. Artysta powinien rozważać w swoich dziełach problemy bliskie jemu samemu. Powinien analizować świat i przedstawiać go w formie wizualnej. To między innymi odróżnia sztukę od Designu. Taka forma artyzmu w świecie mody jest przedstawiana na wybiegach. Przykładem może być pokaz Demny na sezon lato-jesień. Oprócz zaprezentowania odzieży domu mody balenciaga, dyrektor artystyczny miał na celu, za sprawą immersji, zwrócić uwagę na istotne, aktualne problemy świata. Tematem nie miała być tak naprawdę moda, a wojna w Ukrainie, czy walka o prawa kobiet w Iranie. Pokaz mody to show, za pomocą którego można przekazywać pewne idee, przemyślenia na ważne tematy i swoje postrzeganie świata. Jest odpowiednikiem wernisażu dla artysty malarza. 

Jedna z kreacji zaprezentowana na pokazie mody balenciaga na sezon wiosna/lato 2023.
Buty sprzedawane przez dom mody za 1800 dolarów.
Źródło: Vogue.com

Czym zatem jest Design? Jest to forma przedstawienia sztuki, jednak główną ideą jest przeznaczenie danego przedmiotu. Ma spełniać zakładaną funkcję. Ma być łatwy w użytku i przystępny. Cechuje się złożonym procesem, który dąży do testowania i do ulepszania produktu. Istotny jest również materiał z którego jest tworzony. Ma być odpowiedni do warunków w jakich będzie wykorzystywany. Dobry design to taki, który łączy w sobie jakość materiału, dostosowanie do użytkownika i jego potrzeb oraz ciekawe ujęcie bryły, gdy jest to tylko możliwe. Przeznaczenie odgrywa ogromną rolę w przypadku projektowania mody użytkowej. Definiuje kształt i materiał z jakiego będzie tworzony. Przykładem mogą być buty pracownicze, których głównym celem nie jest ładne wyglądanie. Mają przede wszystkim chronić stopę. Wykorzystuje się w tym celu trwały materiał, odporny na przecieranie, często również wodoodporny. Takie obuwie posiada dodatkowe blaszane wstawki na wysokości palców, w celu uchronienia przed potencjalnym uszkodzeniem w kontakcie z ciężkim materiałem upadającym na stopę. Nie daje to możliwości do zgrabnego operowania bryłą, co definiuje sam kształt buta. 

Ekologia a przyszłość przemysłu

Po rozróżnieniu dwóch obszarów których dotyczy moda, czas zastanowić się jak więc zatem będzie wyglądać moda w przyszłości? Na pewno wciąż będzie rozdzielona pomiędzy modę użytkową a formę ekspresji. Będzie się kształtować w zależności od problematyki. To jak wygląda dzieło uzależnione jest od narzędzia, a w przypadku przemysłu odzieżowego istotny jest jeszcze materiał. Są to dwa elementy definiujące wygląd. Skupiając się na narzędziach, rozwój technologii jest pomocny w zmechanizowaniu i przyspieszeniu procesu projektowania. Tworzenie na taśmach produkcyjnych, czy wykorzystywanie maszyn zapoczątkowało nową erę, której nie da się powstrzymać. Sklepy sieciowe są pewnego rodzaju plagą, która ingeruje w życie społeczne i podjudza do konsumpcyjnego stylu życia. Propaguje tak zwany „fast fashion”. Ogromny wzrost produkcji skutkuje gromadzeniem się śmieci. Fabryki, które farbują materiały doprowadzają do niszczenia ekosystemów, a pracownicy często chorują z powodu toksycznych oparów. Jest to temat, który przez wiele lat będzie się kształtować by wprowadzać obostrzenia oraz rozwiązania wspierające zrównoważoną modę. Możemy więc wnioskować, że rozwiną się takie obszary przemysłu odzieżowego, jak: moda kapsułowa, eco friendly materiały czy wegańskie zamienniki skór. Technologia pozwala na przetwarzanie materiałów z odpadów. Przykładem mogą być skórki z jabłek, które Polska firma Bio2Materials przerabia na skóropodobne wyroby. Największym problemem przy produkcji jest również zużycie wody. Szacuje się, że jest to ok. 6% globalnego zużycia wody. W skutek takich upraw na przełomie 50 lat zniknęło od 90 do 80% morza Aralskiego, czyli jeziora o powierzchni 68 tysięcy kilometrów kwadratowych. Zatem materiały do których wyrobu będzie wykorzystywana mniejsza ilość wody, w przyszłości rozwiną się jeszcze bardziej i będą wzmacniane tak, by mogły nam służyć kilka a może nawet kilkanaście sezonów. 

50 lat zmian jeziora Aralskiego
Źródło: szwndamsie.pl

Narzędzia 3D i AI

Popularyzacja narzędzi do projektowania i ich łatwy interface wprowadza możliwość tworzenia zupełnie nowych patternów i krojów. Takie programy jak marvelous umożliwiają wizualizację 3D projektu i wygenerowanie wykrojnika gotowego do wydruku. Jest to również narzędzie, które pozwala na tworzenie obiektów gotowe do użytku w przestrzeni wirtualnej. Jest to początkująca odnoga mody, który otwiera nam zupełnie nowe możliwości. Dzięki wykorzystaniu komputera, w przyszłości wcale nie będziemy musieli kupować nowych ubrań by ładnie wyglądać na nagraniu. Będziemy mogli wykupić lub wynająć ubrania 3D tylko po to, by stworzyć filmik na social media, czy żeby przeprowadzić sesję zdjęciową. Również sztuczna inteligencja może być zaciągnięta w proces tworzenia wzorów nadruków, a nawet całych ubrań. Dall-e jest przykładem zaawansowanego algorytmu, który generuje obrazy na podstawie wpisanego tekstu. Zatem edytowanie obrazu przez sztuczną inteligencję staje się popularne i ogólnodostępne. Poniżej zamieszczam filmik z platformy YouTube z gotowym przepisem na stworzenie własnego pokazu mody z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Rozwój immersji świata cyfrowego z realnym stawia nowe pytania o identyfikowanie się. Komputer daje nam możliwość dowolnego przedstawiania siebie w postaci awatara. Dlatego dla wielu osób, życie w social mediach, w których mamy kontrolę nad naszym wyglądem, jest bardziej atrakcyjne niż realne życie. To może tworzyć również niebezpieczeństwa natury psychologicznej. Według mnie przeplatanie się świata wirtualnego z wykorzystaniem materialnego siebie, jako realnej jednostki jest zachowaniem pewnego balansu. Nie postrzegamy wtedy własnej osoby jako osobnego bytu jak w przypadku awatara. Działania incognito mogą popychać do niemoralnych zachowań. Będąc mniej anonimowi, narzucamy sobie bardziej racjonalne myślenie. Do identyfikacji wykorzystujemy jedynie ubiór, którym nie jesteśmy w stanie zamaskować swoich zachowań. 

 

 

Wearable

Oprócz rozwoju projektowania 3D oraz wykorzystywania sztucznej inteligencji w projektowaniu ubiorów, mamy obecnie do czynienia z bardziej materialnym pojęciem „wearable”. Są to elementy ubioru z przedrostkiem „smart” czyli takie, które posiadają wbudowany w siebie komputer. Najpopularniejsze są obecnie smartwatche. Jest to zegarek z dodatkową opcją monitorowania stanu zdrowia. Nie daje to dokładnych pomiarów, ponieważ są one obarczone pewną niedokładnością, ale możemy monitorować naszą aktywność w trakcie dnia. Jest to element ubioru przydatny zwłaszcza dla osób uprawiających sport. Pozwala sprawdzać przebytą trasę, czas czy tętno jakie mieliśmy podczas wysiłku. Projektowanie wearables to nie tylko lata 2000. Puma w roku 1986 zaprezentowała projekt butów z wbudowanym chipem, który pozwalał na zliczanie trasy i spalonych kilokalorii. Był to jeden z pierwszych projektów wearables i do tej pory ma swoich fanów, którzy uważają, że narzędzie do monitorowania kroków powinno być na nogach, a nie na nadgarstku. Moda przyszłości będzie rozwijać wykorzystanie odzieży z wbudowanym komputerem. Jest to ulepszanie możliwości człowieka, ale również skupia się na dostępności narzędzia. W popularyzacji telefonów wiele dała jego poręczność. Jest to mały obiekt, który łatwo mieści się w kieszeni i który jesteśmy w stanie zabrać ze sobą praktycznie wszędzie. Te czynniki spowodowały, że tak chętnie korzystamy z niego. Możemy tutaj mówić o dobrym designie. Dlatego w wearables również drzemie ogromny potencjał, który być może będzie rozwijany w przyszłości. Oferty będą poszerzane o kolejne elementy garderoby w celu jeszcze lepszego monitorowania ciała człowieka. Będą one pozwalały na szybsze komunikowanie się się na odległość a może nawet na poruszanie. Będą dostosowywać się do indywidualnych potrzeb każdego użytkownika. Jest to dość optymistyczna wizja, która nie bierze pod uwagę niebezpieczeństw i zawodności tego typu sprzętów. Wraz z rozwojem wearables potrzebne jest szerokie testowanie tych przedmiotów tak, by nie wpływały one na jakość życia użytkownika. Ich celem będzie pomaganie w codziennym funkcjonowaniu, a nie np. rozpraszanie uwagi. Wyobraźmy sobie koszulkę, która cała wibruje przy każdej wiadomości z messengera, podczas ognistej wymiany zdań. 

Drukowanie 3D

Inną ścieżką rozwoju mody w przyszłości jest wykorzystywanie druku 3D. Ta metoda pozwala na zmniejszenie ilości odpadów do zera, ponieważ drukujemy tylko to co jest nam niezbędne. Nie istnieje nadprodukcja, ponieważ tworzymy jedynie coś, co jest nam potrzebne. Daje to również łatwość w personalizacji projektu. Są jednak minusy takiego działania. Na razie najbardziej znanymi materiałami w druku 3D są te z tworzywa sztucznego. Jest to jednak pole do popisu jeśli chodzi o modę użytkową, która ma być odporna na przeciekanie wody. Dlatego takie materiały mogą się sprawdzić w odzieniu wierzchnim, obuwiu czy dodatkach. Druk 3D może być stosowany w celu zdobienia ubrań lub do tworzenia artystycznych instalacji z ubrań. Wykorzystanie narzędzia jakim jest drukarka 3D może w przyszłości pozwolić na rozwój spersonalizowanych elementów garderoby. Możliwe, że w przyszłości każdy będzie posiadał w domu swoją własną drukarkę w której będzie mógł wydrukować ubranie kupione w sklepie z modelami 3D. Dodajmy do tego specjalne lustro w którym wcześniej będziemy mogli przymierzyć dane ubranie. Daje to możliwość ogromnego minimalizowania odpadów i wprowadza bardziej zrównoważoną, odpowiedzialną konsumpcję. 

A więc co będzie z tą modą?

Podsumowując, moda będzie ewoluować tak samo jak będzie zmieniać się społeczeństwo czy warunki ekologiczne. Przykładem jest dotychczasowa historia ubioru i kierunki w których zmierza. Od tych zmian uzależniony jest rozwój designu oraz tematów prac prezentowanych na wybiegach mody. Wciąż przed nami jest jeszcze wiele pracy. Uważam, że głównymi obszarami rozwoju będzie przemysł tekstylny i sposoby recyklingowania odpadów. Moda jako sztuka będzie szokować odbiorcę, poruszając aktualne tematy i problemy. Wykorzystywać będzie do tego technologię. Możliwe że będzie łączyć tradycyjne sposoby tworzenia ubrań z nowymi, albo będzie zatapiać się w wirtualnej rzeczywistości. Ciężko spekulować jak będzie kształtować się moda za kilkaset lat, ale na chwilę obecną myślę, że zaprezentowane drogi rozwoju są najbardziej prawdopodobne. 

Bibliografia
  • Simmel, G. (1957). Fashion. American journal of sociology, 62(6), 541-558.
  • Sapir, E. (2020). Fashion. In Fashion Theory (pp. 59-65). Routledge.
  • Anna, D. 12. Badanie historii ubioru–problemy metodologiczne i sposoby interpretowania źródeł kostiumologicznych. Badania i Rozwój Młodych Naukowców w Polsce Nauki humanistyczne i społeczne, 77.
  • Bhardwaj, V., & Fairhurst, A. (2010). Fast fashion: response to changes in the fashion industry. The international review of retail, distribution and consumer research, 20(1), 165-173.
  • Skowrońska, M. (2019). Miasto i myślenie projektowe. Design thinking jako skrzynka narzędziowa. Człowiek i Społeczeństwo, 48, 75-90.
Linki

https://www.wearable-technologies.com/2018/12/puma-is-bringing-back-its-80s-smart-shoe-with-updated-technology/

https://szwendamsie.pl/blog/ciekawostki/jak-z-morza-zrobiono-kaluze

https://bio2materials.com/en/home/

https://www.vogue.pl/a/poruszajacy-pokaz-kolekcji-balenciagi-na-wiosne-lato-2023


Leave a comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Najnowsze komentarze